De wet Breyne: hoe de koper van een nieuwbouwwoning in België beschermd is
Wie in België een woning koopt die nog gebouwd moet worden en betaalt vóór ze af is, valt onder de wet Breyne: geen betaling vóór de overeenkomst, een voorschot van hoogstens 5 % van de totale prijs, daarna alleen de grond en de werkelijk uitgevoerde werken, en een waarborg — de borgtocht van een erkende aannemer, of een waarborg voor voltooiing of voor terugbetaling van de gestorte sommen. Een overeenkomst die weglaat wat de wet vereist, kan naar keuze van de koper worden nietig verklaard.
-
Loi du 9 juillet 1971 (loi Breyne) · art. 1, 10, 12 et 13 · (brongegevens per 2026-10-09)
Wanneer de wet van toepassing is
De wet geldt voor elke overeenkomst tot eigendomsoverdracht of bouw van een huis of appartement dat tot huisvesting bestemd is, wanneer de koper moet betalen vóór de bouw voltooid is. Ze beschermt geen koper wiens gewone activiteit erin bestaat woningen te bouwen om ze te verkopen.
-
Loi du 9 juillet 1971 (loi Breyne) · art. 1 et 2 · (brongegevens per 2026-10-09)
Wat de overeenkomst moet bevatten
De overeenkomst vermeldt de eigenaar van de grond, de bouwvergunning, de plannen en het lastenboek ondertekend door een architect, de totale prijs en de wijze van betaling, de begindatum en de termijn, en de wijze van oplevering van de werken. De partijen verklaren dat zij sinds 15 dagen kennis hebben van deze documenten.
De overeenkomst vermeldt of zij afhangt van het verkrijgen van een lening; die voorwaarde mag niet langer lopen dan 3 maanden vanaf de ondertekening. De vergoeding voor laattijdige oplevering wordt in de overeenkomst bepaald en mag niet lager zijn dan een normale huur van de voltooide woning.
Ontbreekt in de overeenkomst een verplichte vermelding of de waarborg, dan kan de koper — en alleen de koper — de nietigheid ervan vorderen, vóór de authentieke akte of, bij een aannemingsovereenkomst, vóór de voorlopige oplevering.
-
Loi du 9 juillet 1971 (loi Breyne) · art. 7 et 13 · (brongegevens per 2026-10-09)
De betalingen volgen de werken
Vóór de overeenkomst mag geen betaling worden gevraagd. Een voorschot bij de ondertekening mag niet meer bedragen dan 5 % van de totale prijs. Bij de authentieke akte mag de verkoper de prijs van de grond en de kosten van de uitgevoerde werken, goedgekeurd door een architect, vorderen; de rest is verschuldigd in schijven die nooit meer bedragen dan de uitgevoerde werken.
Wordt een belofte van overeenkomst niet gevolgd door de overeenkomst, dan mag de contractuele vergoeding ten laste van de koper niet meer bedragen dan 5 % van de totale prijs.
-
Loi du 9 juillet 1971 (loi Breyne) · art. 10 · (brongegevens per 2026-10-09)
Een woning kopen in België: registratierechten, btw, notaris en het eigen geld dat u nodig hebt
Voltooiingswaarborg of borgtocht
Een aannemer die erkend is volgens de erkenningswet stelt een borgtocht van 5 % van de bouwprijs bij de Deposito- en Consignatiekas en levert daarvan het bewijs aan de koper binnen 30 dagen. De koper kan er een beroep op doen bij vertraging of niet-uitvoering; de borgtocht wordt voor de helft vrijgegeven bij de voorlopige en voor de helft bij de definitieve oplevering.
Een verkoper die niet erkend is, moet de voltooiing van de woning waarborgen of de terugbetaling van de gestorte sommen bij ontbinding van het contract wegens niet-voltooiing. Een voltooiingswaarborg is de hoofdelijke borgstelling van een bank of verzekeraar om te betalen wat nodig is om de woning te voltooien; bij een aannemingsovereenkomst wordt het attest overhandigd binnen 30 dagen. Ze eindigt bij de voorlopige oplevering.
-
Arrêté royal du 21 octobre 1971 · art. 3 et 4 · (brongegevens per 2026-10-09)
Prijsherziening
De prijs van het gebouw mag voor lonen en materialen worden herzien op hoogstens 80 % ervan, en voor lonen op hoogstens 50 %.
-
Arrêté royal du 21 octobre 1971 · art. 1 · (brongegevens per 2026-10-09)
Oplevering en risico
De eigendom van wat gebouwd wordt, gaat over op de koper naarmate de materialen worden verwerkt, maar het risico blijft bij de verkoper tot de voorlopige oplevering. De definitieve oplevering mag pas plaatsvinden 1 jaar na de voorlopige.
-
Loi du 9 juillet 1971 (loi Breyne) · art. 4, 5 et 9 · (brongegevens per 2026-10-09)
Tienjarige aansprakelijkheid
De architect en de aannemer — en, volgens de wet Breyne, de verkoper — zijn 10 jaar lang aansprakelijk voor gebreken die de stabiliteit of stevigheid van het gebouw in gevaar brengen. Een nieuw, reeds bekendgemaakt boek van het Burgerlijk Wetboek zal deze artikelen vervangen.
-
Code civil (ancien), art. 1792 et 2270 · art. 1792 et 2270 (loi Breyne, art. 6) · (brongegevens per 2026-10-09)
De verplichte verzekering van de bouwer
Voor woningen in België waarvoor een architect verplicht is, moeten architecten en aannemers hun tienjarige aansprakelijkheid verzekeren; de polis dekt de stevigheid en stabiliteit van het gesloten casco, en de waterdichtheid ervan wanneer die de stevigheid of stabiliteit in gevaar brengt, gedurende 10 jaar vanaf de oplevering van de werken.
-
Loi du 31 mai 2017 (assurance décennale) · art. 2, 3 et 5 · (brongegevens per 2026-10-09)
Sancties
Een inbreuk op de regels over de overeenkomst, de prijsherziening, de oplevering of de wederinkoop wordt bestraft met een boete tot 4 % van de jaaromzet van de overtreder wanneer dat hoger is dan het vaste maximum; een inbreuk op de regels over betalingen of waarborgen, tot 6 %.
-
Loi du 9 juillet 1971 (loi Breyne) · art. 14/6 · (brongegevens per 2026-10-09)
Btw op het gebouw
Een nieuw gebouw wordt verkocht met btw tegen 21 %; het aandeel van de grond draagt de registratierechten van het gewest, tenzij dezelfde verkoper de grond samen met het gebouw onder btw verkoopt.
-
Code de la TVA et arrêté royal n° 20 · art. 1 §9; AR n° 20, art. 1 · (brongegevens per 2026-10-09)
Registratierechten in België: Vlaanderen, Wallonië en Brussel
Hoe andere landen de koper van een nieuwbouwwoning beschermen
De tabel vergelijkt de bescherming van voorschotten, de bouwverzekering, de aansprakelijkheid voor gebreken, laattijdige oplevering en betaling in schijven met de andere landen van de site.
| Wat we vergelijken | Portugal | Spanje | Polen | België |
|---|---|---|---|---|
| Wettelijke bescherming van aanbetalingen | geen verplichte regel — alleen een vordering op de verkoper van de dubbele aanbetaling; de wet eist geen garantie, verzekering of derdenrekening Código Civil (Decreto-Lei n.º 47344/66), art. 442.º n.º 2 · 2026-10-07 | wettelijk verplicht Ley 38/1999, DA 1.ª, Uno.1 a) y b), Uno.2 · 2026-10-08 | wettelijk verplicht Ustawa o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, art. 6–8, art. 46–49 · 2026-10-09 | wettelijk verplicht: een borgtocht van 5 % van de bouwprijs bij een erkende aannemer; anders een voltooiingswaarborg van een bank of verzekeraar of een waarborg voor terugbetaling van de gestorte sommen Arrêté royal du 21 octobre 1971, art. 3 et 4 (loi Breyne, art. 12) · 2026-10-09 |
| Verplichte bouwverzekering | geen verplichte regel — de technisch verantwoordelijken hebben een aansprakelijkheidsverzekering tegenover derden, maar geen verzekering ten gunste van de koper Decreto-Lei n.º 84/2021, arts. 22.º–25.º: responsabilidade do profissional, sem seguro · 2026-10-08 Lei n.º 31/2009, art. 24.º n.º 1 · 2026-10-08 | wettelijk verplicht Ley 38/1999, art. 19.1 c); DA 2.ª, Uno · 2026-10-08 | geen verplichte regel — het geld van de koper wordt beschermd door de escrowrekening en het garantiefonds DFG, niet door een bouwverzekering Ustawa o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, art. 6 ust. 1 · 2026-10-09 | wettelijk verplicht Loi du 31 mai 2017 (assurance décennale), art. 5; art. 2; art. 21 · 2026-10-09 |
| Garantietermijn voor gebreken | 10 jaar / 5 jaar Decreto-Lei n.º 84/2021, art. 23.º n.º 1 · 2026-10-08 | 10 jaar / 3 jaar / 1 jaar Ley 38/1999, art. 17.1 · 2026-10-08 | 5 jaar Kodeks cywilny, art. 568 § 1; ustawa o ochronie praw nabywcy, art. 41a · 2026-10-09 | 10 jaar voor gebreken die de stabiliteit of stevigheid van het gebouw bedreigen — architect, aannemer en verkoper Code civil (ancien), art. 1792 et 2270, art. 1792 et 2270 (loi Breyne, art. 6) · 2026-10-09 |
| Te late oplevering: wat de wet regelt | algemene regels: dubbele aanbetaling of gedwongen nakoming Código Civil (Decreto-Lei n.º 47344/66), arts. 442.º n.os 2 e 3, 808.º · 2026-10-07 | ontbinding met terugbetaling en wettelijke rente, of verlenging Ley 38/1999, DA 1.ª, Cuatro · 2026-10-08 | een extra termijn van 120 dagen door de koper gesteld, daarna ontbinding zonder kosten en terugbetaling; de contractuele boete blijft verschuldigd Ustawa o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, art. 43 ust. 1 pkt 6 i ust. 3; art. 44 · 2026-10-09 | vergoeding vastgelegd in het contract, minstens een normale huur van de afgewerkte woning Loi du 9 juillet 1971 (loi Breyne), art. 7, f · 2026-10-09 |
| Betalingen in termijnen aan de ontwikkelaar | geen verplichte regel Código Civil (Decreto-Lei n.º 47344/66), art. 410.º: forma do contrato-promessa, sem regime de pagamentos · 2026-10-07 | geen verplichte regel Ley 38/1999, DA 1.ª, Uno.1 b): cuenta especial; calendario de pagos no regulado · 2026-10-08 | betalingen op de escrowrekening na elke voltooide fase; elke fase tussen 10 % en 25 % van de kosten (open rekening) Ustawa o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, art. 8; art. 24 ust. 2 · 2026-10-09 | voorschot van hoogstens 5 % van de totale prijs; bij de notariële akte de grond en de uitgevoerde werken; daarna schijven nooit hoger dan de uitgevoerde werken Loi du 9 juillet 1971 (loi Breyne), art. 10 · 2026-10-09 |
-
Loi du 9 juillet 1971 (loi Breyne) · art. 7, 10 et 12 · (brongegevens per 2026-10-09)
Wat deze pagina niet bevat
Sommige punten hangen af van bronnen die deze pagina niet heeft gelezen:
- de rechtspraak over verborgen gebreken die de stabiliteit niet aantasten;
- hoe kredietgevers een bouwkrediet in schijven uitbetalen;
- de geplande hervorming van de wet Breyne, die nog geen wet is.