Krediet met een tijdelijk contract: contrato a termo en efetivo
De regel voor de beoordeling van kredietwaardigheid noemt het soort arbeidsovereenkomst op geen enkel punt — niet om toe te laten en niet om uit te sluiten. Het contract komt één keer voor, en het komt voor als termijn: loopt de kredietovereenkomst door na het einde van de arbeids- of dienstverleningsovereenkomst, dan moet de bank de mogelijke toekomstige daling van het inkomen afwegen. Wie uit Nederland een tijdelijk contract kent, herkent de logica: een contrato a termo is in de regel geen belemmering, maar een termijn naast een andere termijn.
-
Aviso do Banco de Portugal n.º 4/2017 · art. 10.º n.º 2 · (brongegevens per 2026-10-06)
De regel spreekt over elementen, niet over contractvormen
Tot de elementen die de bank moet meewegen hoort «leeftijd en beroepssituatie van de consument». Een tijdelijk contract valt binnen dat element, niet erbuiten. En geen van de elementen op de lijst is een eis met een minimumwaarde: het zijn zaken die in aanmerking worden genomen, afgewogen samen met inkomsten, lasten en het aflossen van ander krediet.
Wat de markt samenvat als «met een tijdelijk contract geven ze niets» staat in geen enkele regel. Het is de manier waarop elke bank één element leest, volgens een interne werkwijze die zij niet publiceert. Dat verandert de juiste vraag aan de balie: niet «accepteert u tijdelijke contracten», maar «hoe weegt de duur van mijn contract in de looptijd van dit krediet».
En de aard van het dienstverband is een feit dat met een stuk wordt aangetoond. Dezelfde regel verplicht de bank de consument er uitdrukkelijk op te wijzen dat onjuiste of verouderde gegevens tot gevolg hebben dat het krediet niet wordt verleend: het dienstverband anders voorstellen verandert het geval niet, het sluit het.
-
Aviso do Banco de Portugal n.º 4/2017 · art. 5.º n.º 2 b), art. 6.º n.º 2, art. 13.º n.º 2 b) · (brongegevens per 2026-10-06)
Waar de duur van het dienstverband werkelijk meeweegt
Loopt de kredietovereenkomst door na het einde van de arbeids- of dienstverleningsovereenkomst van de consument, en in de gevallen waarin de consument na de wettelijk voorziene pensioenleeftijd aan het krediet gebonden blijft, dan moet de bank de mogelijke toekomstige daling van het verworven inkomen afwegen. Het is dezelfde regel voor beide situaties, en het is de enige plaats waar de duur van het dienstverband wordt genoemd.
De regel gelast afwegen, niet afwijzen. En zij gelast het toekomstige inkomen af te wegen, niet het soort ondertekend papier: het gaat erom of het inkomen doorloopt na het einde van het huidige dienstverband, en daarover spreekt de bank zich uit.
-
Aviso do Banco de Portugal n.º 4/2017 · art. 10.º n.os 1 e 2 · (brongegevens per 2026-10-06)
De looptijd heeft een plafond, en dat plafond komt van de leeftijd
Aan de kredietkant is de looptijd niet vrij. De geldende macroprudentiële maatregel laat de maximale looptijd afhangen van de leeftijd van de kredietnemer bij ondertekening, en dat plafond geldt bij elk dienstverband:
| Wat | Hoeveel | Waar te controleren |
|---|---|---|
| kredietnemer van 30 jaar of jonger | 40 jaar | PT.LMAT.1130 |
| kredietnemer ouder dan 30 jaar en tot 35 jaar | 37 jaar | PT.LMAT.1130 |
| kredietnemer ouder dan 35 jaar | 35 jaar | PT.LMAT.1130 |
-
European Systemic Risk Board — National measures of macroprudential interest · PT.LMAT.1130 · (brongegevens per 2026-06-05)
bron: www.esrb.europa.eu · esrb.measures_overview_macroprudential_measures.xlsx
Welke renteverhoging in uw geval wordt getest
Bij variabele of gemengde rente verlangt de instructie van de Banco de Portugal dat de maandlast wordt getest tegen een hogere rente dan de overeengekomen rente, en de verhoging groeit met de looptijd van het contract; vaste rente wordt zonder haar getest. Voor looptijden tot 5 jaar is de getoetste verhoging minstens 0,5 pp op de contractrente.
Voor looptijden langer dan 10 jaar is zij minstens 1,5 pp op dezelfde rente. Hier houdt de looptijd bij variabele of gemengde rente op een voorkeur te zijn en wordt zij rekenwerk: meer jaren vragen verlaagt de maandlast en verhoogt de opslag waartegen zij wordt getest.
-
Instrução do Banco de Portugal n.º 23/2023 · n.os 1 e 2 · (brongegevens per 2026-10-07)
Als uw naam als borg op het krediet van een ander staat
De regel behandelt ook het omgekeerde geval, en dat komt onder nieuwkomers vaak voor: treedt de consument in andere kredietovereenkomsten op als fiador of avalista — borg of avalist — dan moet de bank rekening houden met de mogelijke stijging van de lasten doordat hij in plaats van de hoofdschuldenaar moet betalen. Voor iemand borg staan is geen gewichtloze formaliteit: het is een mogelijke last die de beoordeling meeweegt.
-
Aviso do Banco de Portugal n.º 4/2017 · art. 10.º n.º 3 · (brongegevens per 2026-10-06)
Wat niet gepubliceerd is
Hoe lang een tijdelijk contract voor elke bank voldoende is — en of het dat ooit is. Het staat niet in de regel, het is niet gepubliceerd, en het verschilt per bank volgens de interne werkwijze die geen enkele bank openbaart. Er is ook geen bron die afwijzingen bij tijdelijke en vaste contracten vergelijkt: de Banco de Portugal publiceert afwijzingen niet naar aard van het dienstverband.